Titel

Inleiding

    ‘t Kofschip

    Dt-problemen worden verleden tijd

     

    Die d’s en die t’s… Ik blijf er toch op terugkomen. Aard (lees: naam) van het beestje, laten we maar zeggen. Maar in plaats van werkwoorden vervoegen in de tegenwoordige tijd, kijk ik nu naar vervoegingen van zwakke werkwoorden in de verleden en voltooide tijd. En dan komt het ezelsbruggetje van ’t kofschip goed van pas.

    De stam

    Om dit goed uit te leggen, moet je eerst weten wat de stam van het werkwoord is. Dit is het hele werkwoord zonder de laatste -en.

    Werkwoord

    Zetten

    Voeren

    Branden

    Stam van het werkwoord

    Zet

    Voer

    Brand

    Het ezelsbruggetje

    Als de stam van een zwak werkwoord eindigt op de medeklinkers uit ’t kofschip, eindigt het werkwoord in de verleden tijd op -te en in de voltooide tijd op -t. Eindigt de stam van het werkwoord op een medeklinker die niet in ’t kofschip voorkomt, dan eindigt het in de verleden tijd op -de en in de voltooide tijd op -d. Bij de vervoeging worden de eindletters -v en -z vervangen door -f en -s.

    De stam eindigt op een medeklinker uit ’t kofschip (t, k, f, s, ch en p): -t(e) in de verleden en voltooide tijd.

    Werkwoord

    Maken

    Gapen

    Blaffen

    Stam

    Maak

    Gaap

    Blaf

    Verleden tijd

    Maakte

    Gaapte

    Blafte

    Voltooide tijd

    Gemaakt

    Gegaapt

    Geblaft

    De stam eindigt op een letter die niet in ’t kofschip staat (b, d, g, l, m, n, r, v, w, z en alle klinkers): -d(e) in de verleden en voltooide tijd.

    Werkwoord

    Leggen

    Verhuizen

    Knoeien

    Stam

    Leg

    Verhuiz

    Knoei

    Verleden tijd

    Legde

    Verhuisde

    Knoeide

    Voltooide tijd

    Gelegd

    Verhuisd

    Geknoeid

    Lastige gevallen

    Het lijkt heel simpel, maar het zou de Nederlandse taal niet zijn als er geen moeilijke gevallen bestonden. Dit wordt met name veroorzaakt door werkwoorden die uit andere talen zijn overgenomen in het Nederlands, zoals faxen, douchen en racen. Vanwege deze woorden wordt in plaats van ’t kofschip ook wel gebruikgemaakt van kofschiptaxietje of ’t sexy fokschaap. Je moet het maar verzinnen.