Uit de overpeinzingen van een taalnazi: waarom foutloze taal zo belangrijk is

Zoals het een echte Neerlandicus betaamt, is ook een van mijn hobby’s het verbeteren van andermans spelling en grammatica. Een echte grammarnazi, mocht je het zo willen noemen. Laat me je vertellen, daar maak je geen vrienden mee. Behalve mede-grammarnazi’s uiteraard. Deze gelijkgestemde zielen zijn vrienden voor het leven. Veel mensen vragen waarom dat nu belangrijk is. Wat maakt het nou uit of ‘als’ of ‘dan’ wordt gebruikt? Of die ‘-t’ in plaats van die ‘-d’? Je begrijpt toch wel wat ik bedoel? NOU NIET DUS. Het maakt WEL uit.

Alle frustraties terzijde, er zijn genoeg redenen waarom het belangrijk is om correcte spelling en grammatica te gebruiken. “Waarom?” Vraag je. Nou, dat ga ik natuurlijk even haarfijn uitleggen…

Spelling vs. Grammatica

… Maar niet zonder eerst te vertellen wat nu precies het verschil is tussen spelling en grammatica. Grammatica gaat over de structuur van zinnen. Het gaat over woordsoorten en zinsdelen. Woordvolgorde is dus bijvoorbeeld duidelijk een grammaticale kwestie. Een voorbeeld van een grammaticale regel is dat in een losse zin de volgorde onderwerp-persoonsvorm-lijdend voorwerp gebruiken. “Jan aait de hond” dus, en niet “Jan de hond aait”. Zo zijn er nog veel meer grammaticale regels, die we meestal automatisch goed volgen. Gewoon, omdat we dat aanvoelen. Toch kom je vooral in spreektaal veel grammaticale fouten tegen. Bekende fouten zijn:

  • Hun hebben hem gisteren nog gezien.

Juist zou zijn: Zij hebben hem gisteren nog gezien.

  • Zij heeft de toets beter gemaakt als haar vriendinnen.

Juist zou zijn: Zij heeft de toets beter gemaakt dan haar vriendinnen.

Spelling gaat daarentegen juist over de manier waarop een taal schriftelijk wordt vastgelegd. Iedereen die op het internet los gaat over het onjuiste gebruik van ‘there’, ‘their’ and ‘they’re’ zijn dus eigenlijk spellingnazi’s.

  • Hij word mijn collega

Juist zou zijn: Hij wordt mijn collega

  • Ik wil graag jou boek lenen

Juist zou zijn: Ik wil graag jouw boek lenen

Maar je begrijpt toch wat ik bedoel?

Nou, niet altijd. Uit de volgende voorbeelden blijkt dat juist taalgebruik echt belangrijker is dan je denkt.

Hoe de pizzabezorger zijn geld mis liep.

Deze heb ik al eens eerder aangehaald. Niels moest een pizza bezorgen, zoals een pizzabezorger dat doet. Zijn baas had genoteerd: “Betaald met twintig euro”. “Dat is makkelijk,” dacht Niels. “Hoef ik niet meer naar de betaling te vragen.” Nou, wel dus. Niels kwam terug bij zijn baas zonder de twintig euro, bleek dat deze bedoelde: “Betaalt met twintig euro”. Jammer, joh.

Nijntje versieren

In de goede oude tijd van 2010, toen de V&D nog bestond, plaatste deze winkelketen een campagne met de tekst: “Nijntje kussen 5 euro”. Grote en kleine fans die kwamen toegesneld hadden pech. Het ging slechts om een nijntjekussen, niet om het zoenen van hun favoriete held.

Vla in je broek

… Daar houdt niemand van

Naast het feit dat anderen je dus wel degelijk niet begrijpen in het geval van sommige fouten, zijn er ook andere redenen om te letten op grammatica en spelling. Je verhaal wordt meer gewaardeerd, je houdt de aandacht van je lezers/luisteraars vast en je komt professioneler over. Maar je ziet het: ik zeg niet dat je foutloos moet schrijven en spreken. Dat kan niemand. Het is zelfs zo dat als een fout vaak genoeg gemaakt wordt, het uiteindelijk opgenomen wordt in de taalregels. Zo wordt mond-op-mondreclame in meerdere woordenboeken genoemd als een variant op mond-tot-mondreclame. Ik vind het nog steeds maar een onsmakelijk idee.

Laat een reactie achter

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *